Türkiye’de sosyal destekler kapsamında uygulanan evlenme ödeneği, yetim aylığı alan kız çocuklarının evlilik nedeniyle kesilen maaşlarını telafi etmeyi amaçlıyor. Kamuoyunda “çeyiz parası” olarak bilinen bu ödeme, SGK tarafından tek seferlik ve toplu şekilde veriliyor.
Ancak bu destekten yararlanmak için bazı şartların sağlanması gerekiyor. En önemli kriter ise kişinin SGK’dan ölüm aylığı yani yetim maaşı alıyor olması. Bu şartı sağlayan ve resmi nikâhla evlenen kız çocuklarına, belirli hesaplama yöntemine göre toplu ödeme yapılıyor.
SGK Çeyiz Parası Nedir?
Evlenme ödeneği, yetim aylığı alan kız çocuklarının evlenmesi durumunda maaşlarının kesilmesi nedeniyle verilen bir sosyal destek türüdür. SGK, evlilik sonrası kesilen maaşı telafi etmek amacıyla belirli bir süreye denk gelen tutarı peşin olarak öder.
Bu ödeme yalnızca bir defaya mahsus yapılır. Yani kişi boşanıp yeniden yetim maaşı almaya başlasa bile ikinci evliliğinde tekrar çeyiz parası alma hakkı bulunmaz.
Çeyiz Parası Kimlere Verilir?
SGK’nın evlenme ödeneğinden yararlanabilmek için üç temel şart bulunuyor:
-
Evlilik tarihinde SGK’dan yetim aylığı alıyor olmak
-
Resmi nikâh ile evlenmiş olmak
-
Evlilik nedeniyle yetim maaşının kesilecek olması
Bu şartları sağlayan kişiler, evlilik sonrasında SGK’ya başvurarak çeyiz parası talebinde bulunabiliyor.
SGK Çeyiz Parası Ne Kadar?
Evlenme ödeneği sabit bir rakam değildir. Ödenecek tutar, kişinin evlendiği tarihte aldığı yetim aylığına göre hesaplanır.
Genel hesaplama yöntemi şu şekilde uygulanır:
| Yetim Maaşı | SSK / Bağ-Kur (24 Kat) | Emekli Sandığı (12 Kat) |
|---|---|---|
| 5.000 TL | 120.000 TL | 60.000 TL |
| 7.500 TL | 180.000 TL | 90.000 TL |
| 10.000 TL | 240.000 TL | 120.000 TL |
SSK ve Bağ-Kur kapsamında olanlar için son maaşın 24 katı, Emekli Sandığı kapsamında olanlar için ise 12 katı toplu olarak ödenir.
Önemli bir detay olarak hesaplamada bayram ikramiyesi ve ek ödemeler dikkate alınmaz, yalnızca kişinin aldığı temel yetim aylığı baz alınır.
Çeyiz Parası Başvurusu Nasıl Yapılır?
Evlenme ödeneği için başvuru işlemleri iki farklı şekilde yapılabiliyor:
e-Devlet üzerinden başvuru
-
e-Devlet sistemine giriş yapılır
-
“Şahıs Ödemeleri” bölümüne girilir
-
Evlenme ödeneği başvurusu tamamlanır
SGK üzerinden başvuru
-
SGK il veya ilçe müdürlüklerine dilekçe verilir
-
Evlilik cüzdanı ibraz edilir
Başvuru onaylandıktan sonra ödeme hak sahibinin banka hesabına veya PTT üzerinden yatırılır.
Başvurmayı Unutanlar İçin 5 Yıl Süre
Birçok kişi düğün ve taşınma sürecinde başvuru işlemini unutabiliyor. SGK mevzuatına göre çeyiz parası için evlilik tarihinden itibaren 5 yıl içinde başvuru yapılabilir.
Örneğin 2023 yılında evlenen bir kişi, 2028 yılına kadar başvuru yaparak bu toplu ödemeden yararlanabilir. Ancak 5 yıllık süre geçtikten sonra hak zaman aşımına uğrar.
Evlenme ödeneği özellikle yeni ev kuran gençler için önemli bir destek sağlıyor. Yetim maaşı alan hak sahiplerinin bu fırsatı kaçırmamak için evlilik sonrası başvuru sürecini takip etmeleri öneriliyor.
