Türkiye’de sosyal güvenlik sistemi uzun yıllardır 1999 öncesi ve sonrası sigorta girişi temel alınarak iki ayrı döneme ayrılıyor. 8 Eylül 1999 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile emeklilik şartlarında önemli değişiklikler yapılmış, prim gün sayısı ve yaş şartı yükseltilmişti.

Bu değişiklik nedeniyle aynı işi yapan ve benzer prim ödeyen çalışanlar arasında emeklilik yaşı ve prim gün sayısında ciddi farklar ortaya çıktı. Özellikle 1999 sonrası sigortalı olan milyonlarca kişi, emeklilik için daha uzun süre çalışmak zorunda kalıyor.

1999 Öncesi Sigortalılar Nasıl Emekli Oluyor?

8 Eylül 1999 tarihinden önce ilk kez sigortalı olan vatandaşlar için emeklilik şartları daha düşük seviyelerde uygulanıyor. Bu dönemde sigortalı olanlar için kısmi emeklilik ve tam emeklilik şartları şu şekilde:

Kısmi emeklilik şartları

  • Kadınlar: 3600 prim günü + 15 yıl sigortalılık + 50 yaş

  • Erkekler: 3600 prim günü + 15 yıl sigortalılık + 55 yaş

Tam emeklilik şartları

  • 5000 ile 5975 gün arası prim

  • 20-25 yıl sigortalılık süresi

Bu nedenle 1999 öncesi sigorta girişi bulunan kişiler, daha erken yaşta ve daha düşük prim gün sayısıyla emeklilik hakkı elde edebiliyor.

1999-2008 Arası Sigortalılar İçin 7000 Gün Şartı

8 Eylül 1999 sonrası ve 30 Nisan 2008 öncesi sigortalı olanlar için emeklilik şartları önemli ölçüde değiştirildi. Bu dönemde emeklilik için prim gün sayısı ve yaş şartı yükseltildi.

Bu grup için mevcut şartlar şu şekilde uygulanıyor:

  • Kadınlar: 58 yaş ve 7000 prim günü

  • Erkekler: 60 yaş ve 7000 prim günü

Kısmi emeklilik için ise:

  • 4500 prim günü

  • 25 yıl sigortalılık süresi

Bu düzenleme ile birlikte prim gün sayısı neredeyse iki katına çıkarken emeklilik yaşı da yaklaşık 8-10 yıl kadar yükseldi.

2008 Sonrası Sigortalılar İçin Yeni Sistem

1 Mayıs 2008 sonrasında yürürlüğe giren yeni sosyal güvenlik reformu ile emeklilik sistemi tekrar değişti. Bu tarihten sonra sigortalı olan kişiler için:

  • 7200 prim günü şartı

  • Kademeli olarak 65 yaşa kadar yükselen emeklilik yaşı

uygulanmaya başlandı.

2036 yılından itibaren emeklilik yaşı kademeli şekilde artıyor. Buna göre:

  • 2036-2037 döneminde prim gününü tamamlayanlar 61 yaşında

  • 2044 sonrasında tamamlayanlar ise 65 yaşında emekli olabiliyor.

1 Gün Farkla Emeklilikte Yıllarca Fark Oluşuyor

Sistemde en çok tartışılan konulardan biri de sadece bir gün farkla oluşan emeklilik farkı. Örneğin:

  • 8 Eylül 1999’dan önce işe başlayan bir kadın 3600 gün ve 50 yaşında emekli olabilirken

  • 9 Eylül 1999’da işe başlayan bir kadın 7000 gün ve 58 yaşında emekli olabiliyor.

Benzer şekilde erkeklerde de:

  • 1999 öncesi giriş: 55 yaş

  • 1999 sonrası giriş: 60 yaş

şartı uygulanıyor.

2008 sonrası sigortalılarda ise emeklilik yaşı daha da yükselerek bazı durumlarda 64-65 yaşa kadar çıkabiliyor.

Mevcut Yasada Değişiklik Var mı?

Şu an yürürlükte bulunan sistem 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında uygulanmaya devam ediyor. 1999-2008 arası sigortalıların emeklilik şartlarını değiştiren yeni bir düzenleme henüz yasalaşmış değil.

Bazı siyasi partiler tarafından kademeli emeklilik önerileri gündeme getirilse de bu teklifler henüz TBMM’de kabul edilmiş bir yasa haline gelmiş değil.

Bu nedenle şu an için:

  • 1999-2008 arası sigortalılar için 7000 gün ve 58-60 yaş

  • 2008 sonrası için 7200 gün ve kademeli 65 yaş

şartları geçerliliğini koruyor.